मंसिर १८, २०८२ काठमाडौं – किराँत समुदायका विभिन्न जातजातिले आज उधौली सकेला पर्व आफ्ना–आफ्नै नाम र परम्परासहित उल्लासपूर्वक मनाइरहेका छन्। याक्खाको चासुवा, सुनुवारको फोलस्यादर, राईको उधौली सकेला र लिम्बूहरूको चासोक तङ्नाम आज संयुक्तरूपमा पर्वको मुख्य दिनका रूपमा मनाइँदैछ।

तीन दिनअघि सुरु भएको पर्वको पहिलो दिन लिम्बू समुदायले चासोक तङ्नाम मनाइसकेका थिए। किराँत संस्कृतिमा अध्ययनरत कीर्तिकुमार दुमी राईका अनुसार नाम फरक–फरक भए पनि सबै समुदायले यसलाई समग्रमा ‘उधौली’कै रूपमा बुझ्छन्।

किराँत समुदायले पाकेका अन्नबाली आफ्ना इष्टदेवतामा चढाउने, खाने अनुमति माग्ने र पितृको स्मरण गर्ने दिनका रूपमा यो पर्व मनाउँछन्। बाली रोप्ने समयमा मनाइने पर्वलाई उभौली भनिन्छ भने काट्ने समयमा उधौली पूजाको प्रचलन छ।

बिहानैदेखि जातीय पोशाकमा सुसज्जित पुरुष–महिला च्याब्रङ बाजाको तालमा धान नाच नाच्दै पूजास्थलतर्फ जाने परम्परा छ। ललितपुरको सानो हात्तीवन किराँतकालदेखि नै ऐतिहासिक धार्मिक स्थल मानिन्छ र आज यहाँ विशेषरूपमा उधौली पर्व मनाइँदैछ।

पूजापछि सहभागीहरूले चण्डीनाच, च्याब्रङ नाच, ढोल नाचसहित विभिन्न सांस्कृतिक प्रस्तुति, खेलकुद प्रतियोगिता र सामुदायिक कार्यक्रम आयोजना गर्छन्।

लिम्बूहरूले युमासामाङ र थेवासामाङ लाई इष्टदेवता मान्ने गरिन्छ भने किराँत समुदायले तागेरा निङ्वाफुमाङ लाई आकृति–विहीन अदृश्य शक्ति म्हणून पूजा गर्छन्।

उभौली र उधौलीलाई किराँतहरूले प्रकृतिसँगको सम्बन्ध, कृषि चक्रको सम्मान र पितृप्रति कृतज्ञताको पर्वका रुपमा मनाउँछन्। उभौलीमा राम्रो खेतीका लागि प्रार्थना गरिन्छ भने उधौलीमा सफल बाली उत्पादनका लागि भूमे अर्थात् साकेलालाई धन्यवाद दिने मान्यता छ।