काठमाडौं — उदयपुर सिमेन्ट उद्योग लिमिटेडका पूर्वमहाप्रबन्धक गोपीकृष्ण न्यौपानेले उद्योगको सञ्चालनगत चुनौती, सम्भावना तथा दीर्घकालीन दिगोपनाबारे केन्द्रित रहेर विद्यावारिधि (पीएचडी) हासिल गरेका छन्। सिक्किम प्रोफेसनल युनिभर्सिटी, सिक्किम, भारतबाट उनले विद्यावारिधि उपाधि हासिल गरेका हुन्। एसोसिएट प्रोफेसर डा. नसिरुद्दीन मोलाको मार्गदर्शनमा उनले अनुसन्धान पूरा गरेका हुन्।

न्यौपानेले ‘उदयपुर सिमेन्ट उद्योग लिमिटेडका सञ्चालनगत चुनौतीहरू तथा दिगोपनाको विश्लेषण’ शीर्षकमा अनुसन्धान गरेका हुन्। अनुसन्धानमा उद्योगले भोगिरहेका सञ्चालनगत समस्या, सम्भावना, व्यवस्थापकीय पक्ष तथा दीर्घकालीन दिगोपनाका विषयलाई केन्द्रमा राखिएको छ।

उद्योगसँग आफ्नो व्यावसायिक अनुभव र व्यक्तिगत प्रतिबद्धता जोडिएकाले अनुसन्धानको विषयका रूपमा उदयपुर सिमेन्टलाई प्राथमिकता दिएको न्यौपानेले बताएका छन्। महाप्रबन्धकका रूपमा काम गरिसकेको अनुभवले उद्योगका सञ्चालनगत वास्तविकता, चुनौती, सम्भावना तथा नेपालको औद्योगिक विकासमा उद्योगको भूमिकालाई नजिकबाट बुझ्ने अवसर दिएको उनको भनाइ छ।

उनका अनुसार अनुसन्धानको प्रमुख उद्देश्य उदयपुर सिमेन्ट उद्योगले सामना गरिरहेका सञ्चालनगत चुनौतीहरूको अध्ययन गर्नु, दिगो सञ्चालनका सम्भावित मार्ग पहिचान गर्नु तथा उद्योगको पुनरुत्थान र सुदृढीकरणमा अनुसन्धानमार्फत योगदान पुर्‍याउनु हो।

‘अनुसन्धान केवल शैक्षिक दस्तावेज वा शोधपत्रमा सीमित रहनु हुँदैन। यसले व्यावहारिक समाधान र सकारात्मक परिवर्तनका लागि मार्गदर्शन गर्न सक्नुपर्छ,’ न्यौपानेले भनेका छन्।

उदयपुर सिमेन्ट उद्योग नेपालको औद्योगिक विकाससँग जोडिएको महत्वपूर्ण प्रतिष्ठान भएकाले यसको सञ्चालन, उत्पादकत्व, व्यवस्थापकीय क्षमता, वित्तीय अवस्था तथा दीर्घकालीन दिगोपनाका विषयमा अध्ययन आवश्यक रहेको उनको धारणा छ।

अनुसन्धानका क्रममा उद्योगको वर्तमान अवस्था र सम्भावनालाई विश्लेषण गर्दै दीर्घकालीन रूपमा सञ्चालनलाई प्रभावकारी बनाउने उपायहरू पहिचान गरिएको उनले बताएका छन्।

अनुसन्धानले उदयपुर सिमेन्ट उद्योगलाई सञ्चालनमा ल्याई ‘गैँडा छाप’ ओपीसी सिमेन्टको उत्पादन तथा बिक्रीलाई निरन्तरता दिन सकिने सम्भावना औँल्याएको छ। साथै, उदयपुरका स्थानीय तह, सरकार तथा निजी क्षेत्रबाट लगानी जुटाएर सुकौरा खानी क्षेत्रमा दैनिक १० हजार टनसम्म क्लिंकर उत्पादन गर्न सकिने निष्कर्ष अनुसन्धानले प्रस्तुत गरेको छ।

उक्त उत्पादन क्षमता विकास गर्न सके राज्यलाई वार्षिक करिब ३ अर्ब रुपैयाँ राजस्व प्राप्त हुने सम्भावना देखाइएको अनुसन्धानमा उल्लेख छ।

त्यसैगरी, उद्योगको सञ्चालन तथा विस्तारबाट रोजगारीका अवसर थप हुने, स्वरोजगार वृद्धि हुने र स्थानीय तहमा आर्थिक गतिविधि बढ्ने अपेक्षा गरिएको छ। उद्योगको पुनरुत्थानले उदयपुर जिल्लाका आठवटै स्थानीय तहसहित स्थानीय अर्थतन्त्रमा सकारात्मक प्रभाव पार्न सक्ने अनुसन्धानको निष्कर्ष छ।

विद्यावारिधिको यात्रा चुनौतीपूर्ण भए पनि परिवार, साथीभाइ, सहकर्मी, गुरुजन, मार्गदर्शक तथा शुभेच्छुकबाट प्राप्त निरन्तर साथ, सहयोग र हौसलाले आफूलाई प्रेरणा मिलेको डा. न्यौपानेले बताएका छन्।

विद्यावारिधि अध्ययनको यात्राका क्रममा प्राप्त बधाई तथा शुभकामनाप्रति उनले आभार व्यक्त गरेका छन्। आफूलाई शुभकामना दिने सम्पूर्णप्रति धन्यवाद व्यक्त गर्दै प्राप्त हौसला आगामी अनुसन्धान यात्राका लागि प्रेरणाको स्रोत बन्ने उनले बताएका छन्।

उद्योगसँगको प्रत्यक्ष व्यावसायिक अनुभवलाई अनुसन्धानसँग जोडेर तयार गरिएको अध्ययनले उदयपुर सिमेन्ट उद्योगका वर्तमान चुनौती पहिचान गर्नुका साथै दीर्घकालीन सञ्चालन, पुनरुत्थान र दिगोपनाका सम्भावित उपाय पहिल्याउन सहयोग पुग्ने अपेक्षा गरिएको छ।